Lug'at
Atamalar va
tushuntirishlar
Platformada uchraydigan asosiy texnik atamalar — qisqa, aniq va misollar bilan. Hozir 16 atama mavjud.
Teglar
-
Backward compatibility
Backward compatibility - Eski versiyada yozilgan kod yangi versiyada ham ishlashi kafolati. -
DeepL
sun'iy intellekt asosida ishlovchi tarjima xizmati va uning rasmiy Python SDK si. U ko‘pincha Google Translate'ga muqobil sifatida qo‘llaniladi va ayniqsa Yevropa tillari hamda rus tilidagi tarjima sifati bilan mashhur. Bepul tarifida oyiga 500 000 tagacha belgi tarjima qilish imkonini beradi. Python dasturlaridadeepl.Translatorklassi orqali oson integratsiya qilinadi. -
FastAPI
Python dasturlash tilida yaratilgan zamonaviy veb-freymvork. Asosan API va real vaqtli ilovalar yaratish uchun ishlatiladi. Oddiy funksiyalar yozish orqali avtomatik ravishda HTTP va WebSocket endpointlari hosil qiladi. Ichki tuzilishi jihatidan Starlette (server qismi) va Pydantic (ma'lumot tekshiruvi) kutubxonalariga asoslangan. Katta loyihalarda bir vaqtda minglab ulanishni asinxron tarzda boshqara oladi. -
faster-whisper
OpenAI ning Whisper ovozni matnga aylantirish modelining optimallashtirilgan Python kutubxonasi. U CTranslate2 dvigatelidan foydalanadi, shu sababli asl Whisper'ga nisbatan taxminan 4 baravar tezroq va 2 baravar kam xotira sarflaydi. 99 ta tilni qo‘llab-quvvatlaydi, CPU va GPUda ishlay oladi. Ovozli yordamchilar, subtitr yaratish va real vaqtli transkriptsiya ilovalarida keng qo‘llaniladi. -
GopherCon
Go dasturchilari uchun yillik konferentsiya. Dunyo bo'yicha minglab Go dasturchilari yig'iladi. -
k2-fsa/OmniVoice
Xiaomi ning k2-fsa jamoasi tomonidan ishlab chiqilgan OmniVoice tizimining asosiy sun’iy intellekt modeli. U diffusion language model arxitekturasi asosida qurilgan va ichida Qwen3-0.6B til modelidan foydalanadi. Bu yondashuv diffuzion modellarga xos yuqori sifatli generatsiya va til modellariga xos tez ishlash imkonini birlashtiradi.
Model Hugging Face platformasida joylashgan bo‘lib, birinchi ishga tushirilganda avtomatik yuklab olinadi. Taxminan 4GB disk hajmi talab qiladi va ishlashi uchun kamida 4GB GPU xotira kerak bo‘ladi. -
Kompilyatsiya (Compilation)
Kompilyatsiya - Dastur kodini kompyuter yoki protsessor bajarishi mumkin bo'lgan machine code (ikkilik kod) ga o'girish jarayoni. -
Machine code (Mashina kodi)
Machine code - Protsessor bevosita bajaradigan ikkilik (0 va 1) ko'rinishidagi buyruqlar to'plami.
misol:10110000 00000001 00000101 00000010 0... -
NLLB-200
facebook/nllb-200-distilled-600M — Meta tomonidan yaratilgan NLLB (No Language Left Behind) tarjima modelining ixcham versiyasi. U 200 ta tilni qo‘llab-quvvatlaydi. Nomidagi 600M modelda taxminan 600 million parametr borligini, distilled esa katta modeldan bilimni ixcham modelga ko‘chirish (knowledge distillation) usuli bilan yaratilganini anglatadi. Model o‘zbek, tojik va qozoq kabi kam resursli tillarni ham yaxshi qo‘llab-quvvatlaydi. Uni Hugging Face orqali bepul yuklab olib, lokal serverda yoki o‘z kompyuteringizda ishlatish mumkin. -
NumPy
Python dasturlash tilida raqamli hisob-kitoblar uchun ishlatiladigan asosiy ochiq manbali kutubxona. Nomi “Numerical Python” iborasidan kelib chiqqan. U ko‘p o‘lchamli massivlar (array) bilan ishlash va ular ustida tezkor matematik amallar bajarishni ta’minlaydi.
NumPy ilmiy hisoblash va sun’iy intellekt sohalarining asosini tashkil etadi. Ko‘plab yirik kutubxonalar — masalan PyTorch, TensorFlow va SciPy — ichki darajada NumPy massivlari va strukturalaridan foydalanadi. -
OmniVoice
Xiaomi ning k2-fsa jamoasi tomonidan ishlab chiqilgan ochiq manbali ovoz klonlash va matndan nutq yaratish (TTS) kutubxonasi. U atigi 3–10 soniyalik ovoz namunasi asosida istalgan inson ovozini klonlab, berilgan matnni shu ovozda talaffuz qila oladi. 600+ tilni qo‘llab-quvvatlaydi va real vaqtdan juda tez — taxminan 40× tezroq (RTF ≈ 0.025) ishlaydi. Apache 2.0 litsenziyasi ostida tarqatiladi. -
Open source
Open source - Dastur kodi hammaga ochiq bo'lgan dastur. Uni istalgan kishi ko'rishi, o'rganishi, o'zgartirishi va ulashisi mumkin. -
Prepositional case
Prepositional case - Rus-tili dagi oltita grammatik holdan biri(Предложный падеж). Ot va olmoshlar ikkita vaziyatda bu holatga o'tadi: 1) joy bildiruvchi «qayerda?» (где?) savoliga javob berilganda — doim в yoki на predlogi bilan; 2) kimdir yoki nimadir haqida gap ketganda «kim/nima haqida?» (о ком? о чём?) savoliga javob berilganda — о predlogi bilan. Bu holatda so'zning oxiri o'zgaradi va odatda «-е» qo'shimchasi qo'shiladi. -
SentencePiece
Google tomonidan ishlab chiqilgan ochiq manbali tokenizatsiya kutubxonasi. U matnni sun'iy intellekt modeli tushunadigan kichik qismlarga — tokenlarga — ajratadi. Boshqa ko‘plab tokenizatorlardan farqli ravishda, oldindan tayyorlangan lug‘at yoki so‘zlarga ajratish qoidalarini talab qilmaydi va turli tillardagi matnni bevosita qayta ishlay oladi. Ko‘plab ko‘p tilli modellar, jumladan NLLB-200, ichki tokenizator sifatida SentencePiece'dan foydalanadi. -
Transformers
Hugging Face tomonidan yaratilgan ochiq manbali Python kutubxonasi. U matn, rasm, ovoz va boshqa sun'iy intellekt modellarini yagona interfeys orqali yuklab ishlatish imkonini beradi.from_pretrained()metodi yordamida modelni Hugging Face Hub'dan yuklab, lokal kompyuterda ishlatish mumkin. -
Uvicorn
Python uchun yozilgan yuqori tezlikdagi ASGI (Asynchronous Server Gateway Interface) server. FastAPI kabi asinxron freymvorklarni ishga tushirish uchun mo'ljallangan. asyncio event loop asosida ishlaydi va bir jarayonda bir vaqtning o'zida ko'plab so'rovlarni kutish holatsiz bajaradi.
Oddiy qilib aytganda: FastAPI — bu retsept, Uvicorn esa uni pishiradigan oshpaz.